|
Ór Skuggsjá konungs Sunr: Góðan dag hærra minn. Ek em svá
kominn til yðars fundar sem byrjar
lýðnum syni ok lítillátom at hitta ástsamligan
föður ok gQfgan, ok vil ek
þess yðr biðja at þér hafer þolenmǿðe at lýða þeim lutum
er mek fýser at spyrja,
en lítillǽti at svara mæð
góðfýsi spurnum lutum. Faðer: Mæð því at þú ert æinkason minn, þá líkar mér
vel at þú komer opt til míns fundar, því at skylt væri tal okkat um marga luti, ok vil ek gjarna lýða
því er þú vilt spurt hafa. Sunr: Mæð því at ek em nú
á léttasta aldre þá fýsumst ek
at fara landa meðal því
at ek treystumst eigi til hirðar leita fyr en ek hæfða sét
annarra manna siðu áðr. Faðer: Sá maðr er kaupmaðr skal væra, þá værðr hann læggja sik í margan lífsháska, stundum í hafe, en stundum í heiðnum lQndum, en næsta jamnan mæð ókunnum
þjóðum. Nú þarf hann í hafe mikinn ofléttleik ok raustleik.
En æf þú ert stadddr í kaupstQðum eða
hvar sem þú ert, þá ger
þek siðsaman ok léttlátan, þat gørir mann vinsǽlan við alla góða
menn. Væn þú þek árvakran um morna ok gakk þegar fyst til
kirkju þar sæm þér þykkir
bætst fallit at lýða tíðum. En at loknum tíðum gakk þú út ok skyggn
um kaup þín. En öll þau
kaup er þú kaupir, þá hafðu
jamnan nokkora skilamenn íhjá, þá er váttar
sé hværso því kaupi var keypt. Ger þú þér allar
lQgbǿkr
kunnar, en mæðan þú vilt kaupmaðr væra, þá ger þér
kunningan Bjarkeyar-rétt.
En þó at ek rǿða nú flæst um lQgmál,
þá værðr ængi maðr til fulls vitr, nema hann kunni góða skilning ok góðan hátt á Qllum siðum. Ok æf þú vilt værða fullkomenn í fróðleik, þá næmðu allar
mállýtskur, en allra hæltst latínu ok valsku, því at þǽr tungur ganga víðast. En týnðu eigi at heldr þinni tungu. |
Frå
Kongsspegelen Sonen: God dag, herren
min! Eg er komen til møte med Dykk slik det sømer seg ein lydig og smålåten
son for å finne ein kjærleg
og gjæv far, og eg vil be Dykk om at De vil ha tolmod
til å lyde på dei sakene som eg har hug til å spørje om, og audmykt til å svare
med velvilje på spørsmåla mine. Faren: Fordi du er den einaste sonen min, så likar eg
godt at du kjem ofte til meg, for me har mykje me burde tale om, og eg
vil gjerne lyde på det du vil spørje om. Sonen: Fordi eg no er i min beste ungdom, så har eg hug til å vitje andre
land, for eg trøyster meg ikkje
til å gå inn i hirda før enn eg hadde sett andre folks seder først. Faren: Den mann som skal vere kjøpmann må utsetje seg
for mange livsfarar, stundom på havet og stundom i heidne land, og mest jamt hjå ukjende
folkeslag. På sjøen treng han å vere både rask,
lett og uforfæld. Men om du er i byar eller andre stader, så ver
høvisk og lettlyndt, det gjer
at alle gode folk tykkjer vel om deg. Ven deg til å
stå tidleg opp om morgonen
og gå straks først til kyrkje der du tykkjer det høver best å lyde på gudsteneste.
Og når gudstenesta er over, skal du gå ut og sjå
etter kva du skal kjøpe. Og når du kjøper noko, skal du alltid ha med deg nokre
gode menn som kan vere vitne til korleis handelen var oppgjord. Gjer deg
kjend med alle lovbøker, men som kjøpmann bør du særleg gjere deg kjend med Bjarkøy-retten (kjøpstadretten).
Men jamvel om eg no talar mest om lovsaker, så blir ingen mann til fulle vis utan han har god forstand og er velseda
på alle måtar. Og om du vil vere
fullkomen i klokskap, då skal du lære alle slags
tungemål, men aller helst latin og fransk, for dei
måla når vidast. Men gløym
heller ikkje ditt eige mål. |