Ord som er for store for ein vanleg dag

 

Preike i Paulus kirke, 12. november 2000

 

Preiketekst: Rom. 8.31-39

 

Salmar: 618.1-3, 618.4-6, 274, 97 * 432, 656, 650, 490

 


 

Det er mektige ord som fyller rommet ... dei er nesten for store til at vi kan ta dei til oss på ein vanleg dag.

 

Av og til tenkjer eg at den kristne trua gir best meining på uvanlege dagar, i ekstreme grensesituasjonar: når nokon set livet inn for eit anna menneske eller for ei god sak; når ein stor fare trugar; når vi har gjort ei verkeleg stor synd; når vi kjenner på ein veldig ensomhet; når vi eller våre næraste blir kasta ut i alvorleg sjukdom; når vi veit at dødens time nærmar seg ... det er då orda om at ingenting kan skille oss frå Guds kjærleik skal stå si prøve.

 

Evangelia er fylt av fortellingar om Jesus som møter folk i stor nød, eller også i tvilsame grensetrakter, bortanfor alle pyntelege liv. Også dei orda vi har lest av Paulus har ein høgst dramatisk bakgrunn. Han som lovprisar Gud for at inga makt - absolutt inga makt - skal kunne skille han frå Kristi kjærleik , han levde heilt på grensa av det mogelege. Fordi Paulus hadde sett eit veldig lys frå Kristus, eit lys som overvelda han og som han berre måtte gi vidare, tråla Paulus Middelhavslanda til fots eller på farefulle sjøferder (på den siste var han fange). Han visste aldri om han vart tatt imot eller avvist der han kom. Mange gongar vart han jaga av dei fromme eller kasta i fengsel av styresmaktene - slik han sjølv, før han såg lyset, hadde stått dei kristne etter livet. På toppen av alt var han kronisk sjuk. Hans liv liknar på livet til alle dei som har tatt store sjansar for ei veldig saks skuld; dei som pressar seg til det yttarste; dei som slit med indre spenningar eller sjukdom.

 

Ikkje noko vanleg liv, akkurat. Men kven av oss har eigentleg vanlege og trygge liv? Når eg ser ut over denne forsamlinga, når eg ser på meg sjølv, så tenkjer eg: kor lite vi veit om kvarandre! Under overflata, i dette rommet og i alle rom, finst det så mykje som vi ikkje ser, og som vi heller ikkje skal sjå. Det er mykje i liva våre som berre er for Guds auge. Vi andre ser ikkje, og skal ikkje sjå - all uroa, alle såra, alt vi angrar på, alt det skeive, alle godt gøymde bekymringar, alle dei hemmelege gledene. Eller kanskje ein skjult lengsel etter å kunne leve sterkare, med større fallhøgde, men også meir meiningsfullt.

 

Berre litt av dette ser vi hos kvarandre, på ein vanleg dag. Slik sett er dei eit mysterium å kunne feire gudsteneste i lag: vi er saman om noko som berre Gud ser! Berre kvar for oss veit vi kva som bur i det usynlege, innerste rommet. Det er døra til det rommet Kristus bankar på.

 

Kanskje er vi sjølve berre ein sjeldan gjest i våre eigne, innerste rom. Men så er det då godt også at mange dagar er ganske vanlege, passe lukkelege og kanskje til og med litt overflatiske - dagar då vi ikkje treng å dukke heilt ned til botnen av tilveret. Men i eitkvart liv er det dagar med større djup og meir tyngde. Når vi blir kasta ut i ei livskrise. Når nokon går frå oss. Når vi veit at vi må stå last og brast med nokon som er utsatt og treng oss. Når vi kjenner at vi skulle stå opp og kjempe for rettferd, som mange må gjere med fare for eige liv under mørkare himlar enn vår. Eller når vi veit med heile oss at noko i vårt personlege liv må forandrast, til ein pris vi ikkje kjenner. Eller når vi plutseleg fell, og djupt. Når ei meir udefinert uro tar makt over oss. Når det anar oss at døden nærmar seg.

 

Ingen av oss kjem oss gjennom livet utan å bli utfordra, kalt på, merka, såra. Det er då er vi på bølgelengde med Paulus. Det er då vi er i nærheten av Kristus. Og det er då vi verkeleg anar vi kva dåpens teikn betyr - at korsteiknet er Guds eige teikn på forsoning og forløysing; at vatnet speglar ei guddommeleg livskraft som er uuttømmeleg; at dåpens lys forblir når livet sloknar.


Å, det er store ord, desse orda om ein Gud som frikjenner der andre fordømer; ein Gud som er den faste grunn når alt anna sviktar; ein guddommeleg kjærleik som har sigra over alle makter. Orda er for store for ein vanleg dag. Men om vi berre opnar oss for litt av dei, kan dei sette spor i sinnet vårt, spor vi kan finne igjen ein dag vi verkeleg treng det. På den dagen kan vi ta fram igjen korsteiknet, dåpens teikn, og kjenne at

 

verken død eller liv, verken engler eller krefter, verken det som nå er eller det som kommer, eller noen makt, verken det som er i det høye eller i det dype, eller noen annen skapning skal kunne skille oss fra Guds kjærlighet i Kristus Jesus, vår Herre.

 


Oddbjørn Leirvik